محمد على آزاد كشميرى

254

نجوم السماء في تراجم العلماء ( فارسي )

دارد . مولانا محمد باقر هزارجريبى نجفى در اجازهء خود كه براى بحر العلوم سيد مهدى طباطبائى در سنهء خمس و تسعين و الف قلمى فرموده به تقريب وصف مشايخ خود مىفرمايد كه : « از جملهء ايشان است شيخ من عالم فاضل فقيه جليل القدر عظيم المرتبة آميرزا ابراهيم قاضى اصفهان - طاب رمسه - به حق روايت او از جماعتى از بزرگان كه من‌جملهء ايشان سيد سند جليل القدر و فاضل عالم كامل عظيم المنزلة ، وحيد العصر فريد الدهر ، شيخ الاسلام ملاذ المسلمين امير محمد حسين بن علامه امير محمد صالح اصفهانى است » . 95 ) ملا محمد رفيع بن فرج الجيلانى المشهدى : « 1 » جيلان معرب گيلان به كسر كاف فارسى كه از بلاد مشهورهء عجم است اصل وطن ملاى موصوف بود . چون مجاورت مشهد مقدس رضويه اختيار فرمود منسوب به آن مقام شد . و نسبت مصاهرت به خاندان ملا محمد صالح مازندرانى داماد ملا محمد تقى مجلسى داشت . چنان‌كه ملا حيدر على مجلسى - عليه الرحمة - در رسالهء نسب خود آورده كه دختر ملا محمد صالح مازندرانى كه زوجهء فاضل امير ابو المعالى بزرگ طباطبائى بود چهار پسر و دو دختر داشت . يك دختر در حبالهء نكاح فاضل عظيم المنزلة ملا محمد رفيع الجيلانى مجاور مشهد مقدس رضوى بود و ديگرى زوجهء برادرش محمد شفيع بود » . و نيز ملا حيدر على در رسالهء اجازهء خود به تقريب ذكر فضلاى خاندان خود گفته : « از جملهء كسانى كه نسبت مصاهرت به اين خاندان دارند فاضل علامه مولى محمد رفيع جيلانى است كه مجاورت مشهد مقدس رضوى داشت و صاحب چندين تصنيفات بود » . و ايضا در آن رساله گفته كه ملاى مذكور از استاد خود مولانا محمد باقر مجلسى و آقا جمال الدّين محمد بن آقا حسين خوانسارى و شيخ جعفر قاضى - تلميذ آقا حسين مذكور - روايت داشت . مؤلف گويد كه ملا رفيع مذكور تا زمان انهزام افاغنه از اصفهان و جلوس شاه‌طهماسب ثانى بن سلطان حسين صفوى به تختگاه پدرش كه در سنهء يك‌هزار و يك‌صد و چهل و دو ( 1142 ) هجرى اتفاق افتاد در حيات بود چنان‌كه شيخ على حزين در رسالهء خود به تقريب ذكر اقامت خود به مشهد مقدس و نزول شاه‌طهماسب ثانى مذكور در آن جاى اقدس در وقتى كه او با لشكر خود به جهت اخراج و استيصال افاغنه متوجه خراسان و اصفهان شده بود گفته است كه از اتقيا و اعلام زمانه و از مشاهير فضلا در آن بلده - يعنى مشهد مقدس - مجتهد مغفور مولانا محمد رفيع گيلانى بود . شيخ يوسف بحرانى در لؤلؤة البحرين به تقريب ذكر طرق و اسانيد خود مىفرمايد كه : « از آن

--> ( 1 ) - طبقات اعلام الشيعة ، ص 283 ، تتميم امل الآمل ، ص 159 ، لؤلؤة البحرين ، ص 90 ، سوانح عمرى .